Yeni Yollar

Dünya barışının güzel ve umut dolu şafağı söküyor; insanlık bütünüyle merhamet Tanrısı’nın önünde eğiliyor ve yorgun düşmüş, tükenmiş ve günahkâr bir hâlde, tüm insanlığın özlemlerinin kesin gerçekleşmesini, en kutsal ideallerin galip gelmesini ve bu vahşi dönemde yanlış hedefli, mantıksız siyasetin ve çağı geçmiş anlayışların kurbanı olmuş olanların adil mükâfatını bekliyor.

Büyük felaketin kapkaranlık gecesinin ardından barışın beyaz görüntüsü söküyor; ve biz hâlâ topların vahşi yankısını hissederken, savaş meydanlarında savaşçının son iniltisi yükselirken ve boyun eğdirilmiş milletlerin kütlesi biçimsizce yatarken, hayatta kalanlar — bitkin ama umutlu, yarı canlı ama güçlü, birer enkaz, ama daha saf yüksekliklere doğru coşkulu atılımların tüm kutsal gücünü içinde barındıran enkazlar — affın o yüce ve muzaffer kutsal mihrabına koşuyor.

Yol herkese açılıyor.

Mükâfata götüren yol ve hayatlarıyla ve kanlarıyla geri kalanlar için yeni ve geniş idealler yoğurmuş olanların hepsinin taçlandırılmasına götüren kutsal yol.

Ruhu yiğit olanlar ve bu beş yıllık korkunç işkencenin değerli bir sınav olduğu kimseler, yorgun genç alınları, kamburlaşmış yaşlılığı ve sarı saçlı, melek yüzlü yetimleri taçlandırmak için solmaz kahramanlık defnesinden bir dal koparmaya koşsunlar.

Ve daha sabırlı, daha ilham dolu bir hâlde, yarından, hatta bugünden başlayan, gökyüzü kadar geniş ve deniz kadar derin olan medenileşme ve yenilenmenin o güzel ve mübarek yeni büyük mücadelesi için silahlansınlar.

Artık köle yok. Ne proleter, ne köle milletler. Köleler, esirler şimdi geçmişin kara çizgisine ve fedakârlıklarının korkunç rakamlarına eğiliyor; ta ki acılarıyla birlikte, insanlık içinde aradıkları yer de devleşsin — tüm özgür halklar arasında daha saf ve daha güzel bir biçimde.

İnsanlık bu tarihi anda acıyla ve kutsal bir saygıyla duraksıyor; ve yüzyılın saf medeniyeti, dünün kölelerinin ve yarının özgür insanlarının kanlarıyla çizdiği geçmişin bu kara çizgisini görüp incelediğinde şaşıracaktır.

Ve nihayet, milli alevi hiç sönmeyen ve milli ruhu eğilmez olan milletlerin, tüm büyük felaketlere rağmen hayatta kaldığına, şaşırtıcı biçimde güçlendiğine ve yüce bir misyonun ufuklarını açtığına inanılacak an geldi.

Notlar

Şehir Tehlikede

Grip şehri kırıp geçiriyor. Bulaşma her yere yayıldı ve her evde iki, üç, hatta daha fazla kişi yatıyor. Birçoğunda hastalık zatürreye dönüştü; yakında çok sayıda kurban için yas tutacağımızdan korkuluyor.

Doktor bir dostumuz aşağıdaki basit koruyucu önlemleri bize iletti; uygulanmalarını yurttaşlara en hararetle tavsiye ediyoruz.

A) Cereyandan ve her türlü üşütmeden korunma.
B) Kadınlar ev yıkamaktan ve her türlü nemden kaçınsın. Ayak asla ıslanmasın.
C) Kişi kendini rahatsız hisseder hissetmez yatağa girsin, önce de ayaklarını suya soksun.
D) Reçetesiz olarak hemen bir müshil alın.
E) Hemen perhize başlayın. Yalnızca süt, yoğurt ve çay tavsiye edilir.
F) Çayla veya suyla sık sık iyi bir konyak almaktan kaçınmayın.
G) Bu önlemler işe yaramazsa derhal bir doktor çağrılmalıdır.
H) Büyük dikkat ve özen gösterin. Gribin zatürreye, menenjite veya bronşite dönüşmesi ihtimali her zaman vardır; bu durumda komplikasyon tehlikelidir.

Misyonerler

Mezarlıklarda her saat, gribin sayısız kurbanını kabul etmek için toprak kazılıyor. Cenaze duası, gün boyu kalıp beklemek zorunda olan yaşlı papaz tarafından akşama kadar okunuyor.

Tüm evlerde hastalar çok ve ölüm hayaleti köşeye kurulmuş durumda.

Gripten Korunun

En çok yoksullar biçiliyor. Ne koruyucu önlemleri biliyorlar ne de bu imkâna sahipler.

Herkes korunmanın misyonerleri olsun, gerekli tüm önlemlerin alınmasını her yerde vaaz edin. Hayırseverlik siperlere koşsun. Vakit geldi.

Neyi Simgeliyor

Sohum Rum cemaatinin duygulandırıcı ve bu denli cömert bağışı, keza Kafkasya Helenizminin, Trabzon’un bu denli şefkatle himaye ettiği talihsiz mülteciler için hazırladığı bağış kampanyalarındaki tüm diğer isteklilik; birçok başka şeyin yanı sıra, Trabzon’u tüm Pontos içinde ayrıcalıklı kılan büyük güveni, tarihi Trabzon’un gurbetteki evlatlarının ruhunda tuttuğu büyük yeri ve Rusya Helenizminin tamamının, Pontos Rum hayatının ilham verici lideri Metropolitimiz Hrisanthos’un şahsına duyduğu büyük saygıyı simgeliyor.

Büyük umutlar yaratan altın işaretler, Yunan idealinin masmavi yüksekliklerine tüm sıcaklığıyla çeken büyük bir ruhun tezahürleri.

Ajans Telgrafları

İskenderun

Fransız ordusunun İskenderun limanını işgal ettiği haberi alındı. Bu, ateşkes hükümlerine aykırı olduğundan, hükümetimiz gerekli diplomatik girişimlerde bulundu.

Balkan Demiryolu

Sırbistan’dan geri çekilen Almanlar demiryolunu tahrip ettiğinden, Balkanlar üzerinden Avrupa’yla ulaşım şimdilik kesildi.

Kömür

Kömür temini için önlemler alındı.

Sonuçlar

İstanbul’da önceden Almanların işgal ettiği bazı binalar İngiliz-Fransızlar tarafından ele geçirildi. İstanbul çarşısında özellikle giysi fiyatları aşırı ölçüde düştü, kahve bir anda dört yüz kuruştan on dört kuruşa indi.

Bir de Şu

Birçok ticaret gemisinin Çanakkale Boğazı’ndan geçip İstanbul’a gelmesi bekleniyor.

Kaçak

Kaçak İsmail Hakkı Paşa’nın Kiev’e kaçtığı haberi alındı.

Nereye Düştü

Gazeteler, Talat’ın Rus denizcisi kılığına girip Kırım’da dolaştığını yazıyor.

Kabuller

İngiliz amiral, Sadrazam’la görüştü. İngiliz Amiral Murc, Zatı Şahaneleri tarafından kabul edildi.

Serbest Liman

İstanbul’un serbest liman statüsüne getirileceği söylentisi dolaşıyor.

Komisyonlar

Barış meselesi hakkında Hariciye Müsteşarı Reşat Hikmet Bey’le görüşmek ve bu konudaki her bakanlığı ilgilendiren hususları bildirmek üzere müsteşarlardan oluşan bir Komisyon kuruldu.

Yeni Kuvvetler

Bugün şehrimize bazı İngiliz piyade ve süvari birlikleri geldi ve Almanların işgal ettiği yerlere yerleşti. Bunlar, Karadeniz’deki Rus limanlarına gönderilmek üzere geçici olarak şehrimize çıkarıldı.

Ültimatom

General Wilson, kendisini ziyaret eden Alman general Liman von Sanders’e, şehrimizdeki Alman ve Avusturya-Macarların ayın 28’ine kadar şehri terk etmesi gerektiğini bildirdi. General Liman, gereğini yapacağına söz verdi.

Silahların Teslimi

İngiliz general Wilson’un talebi üzerine, şehrimizde bugün bulunan Alman askerlerinin silah ve cephanesi İngiliz görevlilere teslim edilecek.

Temsilci

Amiral Calthorpe, İstanbul’da İtilaf Devletleri’nin olağanüstü komiseri olarak kalacak. Filistin ve Mezopotamya’daki İtilaf kuvvetleri onlara bağlıdır. Amiral Calthorpe’un görevi, Paris’te yapılması kararlaştırılan barış konferansı toplanana kadar düzeni ve huzuru korumaktır.

Yalanlama

Basın Müdürlüğü, İskenderun’un işgal edilmediğini duyuruyor.

Program

Tevfik Paşa hükümeti yarın programını Meclis’e sunacak.

Silahsızlandırma

Ateşkese uygun olarak Yavuz, Hamidiye, Turgut Reis ve muhripler silahsızlandırıldı.

Serbest Seyrüsefer

Türk vapurlarının Selanik ve İzmir limanlarına gitmesine izin verildi.

Finlandiya

Finlandiya cumhuriyetinin başına bir Alman prens geçtiği için Fransa, Finlandiya ile ilişkilerini kesecek.

Hintliler de

Çanakkale işgal ordusu arasında Hintli askerler de var.

Tutuklamalar

Önceki gün hapishaneden kaçanlardan bazıları yakalandı.

Silahlar

Alman askerlerinin silahları alınıp İngiliz askeri görevlilere teslim edilecek.

Gelişigüzel Notlar

Onları görüyor musunuz? İyi dikkat edin. İnceleyin. Bazı asık, melankolik, vahşi suratlar; barışın gelmesiyle ve malların değer kaybıyla, büyük zararlarla — zavallı adamlar! — dünya sevincinden etkilenmeden kalıyor ve sona gelindiği için üzülüyorlar.

Bunlar, yoksulun beş parasını zevkle ve doymak bilmeden emen, tüm onursuz yollarla biriktirip ceplerine indiren, yüzyılların en büyük cürmüne kayıtsız kalan sülüklerdir. Fırsatı kaçırmayın. İyi dikkat edin onlara. Ve biraz şövalyeliğiniz varsa yanlarına yaklaşın, sertçe öksürün ve… tükürün onlara.

Her yerdeki Ortodoks cemaatinden, gazete satıcılarımıza yamalı veya yırtık kağıt paralarla ödeme yapmamaları rica olunur. Gazeteciysek, size kim yamacı da olduğumuzu söyledi?

Gripten Korunun

Abonelik Koşulları

Trabzon ve çevresi için: 250 kuruş
Vilayetler için: 300 kuruş
Rusya için: 30 ruble
Altı aylık için yarısı

Gazete Bürosu: Balıkçılar Yanında, Meydan Sokak

Günlük Yazısı Yerine

Kırıntılar

Aşağıdaki, hayatın tüm tezahürlerinde incelikli ironiyle öne çıkan son derece zekice “Kırıntılar”ın okunmasını hararetle tavsiye ediyoruz. Bunlar, Atinalı edip D. Gr. Kasburoglou’nun usta kalemine aittir.

Dünyanın tüm harabeleri korkutur, yalnız Yunan olanları hayrete düşürür.

Bizim kasabımızın gösterişli vahşetini ve Avrupalınınkinin örtülü olanını gören biri, bizimkinin hayvanları öldürdüğünü, ötekinin ise onları katlettiğini sanır.

Denizde olup biteni görmen yetmiyor mu zavallı yengeç? Karada olanı da mı görmek istiyorsun? Orada da burada da biri diğerini yiyor.

Bir kuruş, bütün bir milleti (mesela Arjantin’i) rezil etmeye yeter — tıpkı yanlış bir isim durumunun bütün bir eseri rezil etmesi gibi.

Hayatın aritmetiği tuhaftır. 1’den başlar, 2, 3, 10… 50… 60’a ilerler… ve 0’da biter.

Yalnızca babasının babasının adını bilmeyen kişi, küflenmiş taşın büyüsünü hissetmez.

Aynı çömlekçi, çeşmede kırılan testiyi de yaptı, mezarda kırılanı da.

Ağaç, köklerinin gelin odasının altına mı yoksa bir mezara mı gömüldüğüne aldırmaz.

Sürekli vicdanları, duyguları ve entelektüel çevrenin tüm tezahürlerini satın alıyorlar, ama zencilerin köle ticaretine öfkeleniyorlar.

Bazı ezgiler horoz şarkısına benzer — istediğiniz sözü koyabilirsiniz.

İnsan en büyük saçmalıkları, kaleminin yazıp yazmadığını denerken yazar. Sebebi kanaat eksikliğidir. Yazsa da yazmasa da, emeği boşunadır.

Arada bir halk kahvelerine gitmek iyidir, insan olduğunu unutmamak için.

Bir gün kaderime, çocukluğumu hatırlatacak bir şey göndermesi için yalvardım, bana diş ağrısını gönderdi.

Kimileri toplumsal denge uğruna birbirine boyun eğer, kimileri de aynı denge uğruna birbirini rahatsız eder.

Yunanistan’dan başka, hakkında bu kadar çok kitap yazılıp içinde bu kadar az kitap okunan başka bir yer yoktur.

Rüzgâr insanlara sordu, ona çok esmemesini söylediler; balıklara sordu, ona elinden geldiğince güçlü esmesini söylediler; dağlara da sordu, ona “istediğini yap!” dediler.

Ölüm İlanı

Miltiadis Papas İ. Miridis — Mimar

Kaderin ağır ve acımasız darbesi, dürüst ve namuslu bir varlığın — tanınmış Livera (Şimşirli) ailesinden mimar Miltiadis Papas İoannou Miridis’in — kaybıyla yeniden gözyaşı, yas ve büyük, derin bir acı saçmaya geldi.

İstanbul’da yıllardır yerleşik, iyi tanınan eczacı Bay Andreas Miridis’in kardeşiydi; diğer iki kardeş Hrisostomos ve Nikos da onun babacan himayesinde büyümüştü. Her yerde ve her zaman, İstanbul toplumunda büyük sempati ve saygı kazanmış, hoşsohbet ve sevilen bir adam örneği olarak öne çıktı.

Triglia’daki Eğitim Kurumları onun gözetimi altında inşa edildi; Trabzon’da, Rus işgali ve Türk yeniden ele geçirişi döneminde belediye mimarı olarak, dürüst, çalışkan ve her iyi ve vatansever iş için istekli bir vatandaş örneği olarak öne çıktı.

İstanbul Politeknik Okulu mezunu, tanınmış İtalyan mimarlık profesörü Valaori’nin sevgili öğrencisi, Osmanlı hükümetinin değerli altın madalyasıyla onurlandırılmış olan bu unutulmaz merhum, özellikle savaşın başlamasıyla İstanbul’dan çok sevdiği doğduğu yer Livera’ya gelip, her zaman şanını özlemle hayal ettiği memleketinin cemaat işlerinin düzeltilmesini üstlendiğinde öne çıktı; ısrarlı ve idealist bir vatansever örneği olarak sivrildi.

Ve son zamanlarda o lanetli grip salgını zatürreye dönüştüğünde bile, yatağa düşmüş hâlde, hemşehrilerini ilerleme ve milli işler için davet ediyor, teşvik ediyor ve ilham veriyordu.

Bir buçuk yıl önce kaderini Hrisanthi Ch. Kapetanidou ile birleştirmiş, bu kısa süre içinde eş ve aile reisi olarak, asil ve sanatçı bir ruha özgü pek çok altın hayal örmüştü.

Onun ağır kaybına yalnızca en acı biçimde yaralanmış yakınları ve akrabaları değil, bu denli sevdiği ve ne yazık ki bu yeniden doğuşlar çağında terk ettiği sevimli doğum yeri Livera da yas tutuyor.

Ağır yaralı eşinin bağışıyla, bu unutulmaz kişi bizim Fukarasevenler Kardeşliği’nin Büyük Hayırseveri ilan edildi.

8 (?) Ağustos 1878’de doğdu, 40 yaşında vefat etti. Cenazesi, Metropolit Hazretlerinin ve şehrin tüm din adamlarının başkanlığında, merhumun ruhu için dualarını birleştirmek üzere kederle gelen büyük bir kalabalığın katılımıyla gerçekleşti.

«Epochi» Yönetimi, bu unutulmaz merhumla en sıkı bağlarla bağlı olarak, sıcak sevgisinin ve en derin acısının gözyaşını onun hafif toprağının üzerine döküyor ve çok ağlanan Miltiadis’in çok sevilen adına ebedi anının çiçeklerini ekiyor.

Uyanmaz uykusu huzurlu, onu örten toprak zeytin yaprağı kadar hafif olsun.

Teşekkür

Bayan Hrisanthi M. Miridou, Bay ve Bayan Char. Kapetanidis, Bayan Eleni N. Velissaridou, Bay Nikos ve Konstantinos Kapetanidis, en sevgili ve unutulmaz Miltiadis Miridis’in ağır kaybı üzerine Metropolit Hazretleri Hrisanthos’a, Grigorios Kakoulidis’e, çelenk ve çiçek buketi bırakan herkese ve her ne şekilde olursa olsun yaslarına katılan herkese sıcak teşekkürlerini sunarlar.

Milli Merkez

Metropolit Hazretlerini, Merzifon Amerikan Okulları’nın saygıdeğer müdür yardımcısı Dana Getchell ziyaret etti; merhum Anglikan Piskoposu Crawford’a gösterdiği cenaze törenindeki saygı için Hazretlerine, ve gösterdiği sempati için de Rum cemaatine teşekkür etti.

Memnuniyetle kaydediyoruz ki Trabzon Kutsal Metropolitliği, Bulancak şehrindeki soydaş mültecilerin ihtiyaçları için 200 Osmanlı lirası gönderdi. Böylece Trabzon Metropolitliği, baştan beri koyduğu programı — yani manevi ve maddi yardımını yalnızca kendi ilinin muhtaçlarına değil, Pontos’un tüm diğer illerindeki ihtiyaç sahiplerine de yayma programını — uygulamaya devam ediyor.

Gururla kaydedebiliriz ki, Trabzon ilindeki muhtaçların ihtiyaçları için yalnızca çok az miktar ayrıldı. Yardımların çoğu, farklı illerdeki soydaşlara sunuldu. Böylece Trabzon Metropolitliği, hiçbir ayrım gözetmeksizin, görevin çağırdığı her yerde maddi ve manevi desteğini sunmaya devam ediyor.

Son Dakika

Hariciye Müsteşarı, İtilaf kuvvetlerinin çeşitli noktalara yerleştirilmesinin işgal niteliğinde olmadığını sözlü olarak teyit etti ve İstanbul hakkında, Osmanlıların İstanbul üzerindeki yüzyıllardır süregelen egemenlik haklarının bunca değişime rağmen korunacağının, kapitülasyonların elbette kaldırıldığının ve hem Almanya hem Avusturya ateşkes imzaladığından barışın genel olacağının söylenebileceğini belirtti.

Kerenski’nin İstanbul’u ziyaret edeceği ve İtilaf Devletleri’nin Bolşeviklere karşı eylemleriyle ilgilendiği söyleniyor.

Haydarpaşa’da toplanan Alman ve Avusturya kuvvetleri, Karadeniz limanlarından birine gönderilecek.

Doğu kuvvetleri komutanı general d’Espèrey bugün bekleniyor.

Musul, İngilizler tarafından yeniden işgal edildi.

Macaristan’da hükümet sosyalistlerin eline geçti, Cumhuriyet savaş yanlılarını hapsetti.

Almanya’da cumhuriyet, 18 Kasım 1918 Pazartesi sabahı ilan edildi. Berlin, işçiler ve ordu tarafından ele geçirildi. İmparator Wilhelm, Hollanda’da “Kont Hohenzollern” unvanını aldı.

Avusturyalılar da Almanlar gibi cumhuriyet ilan edecek. Millet, her zamanki gibi, eski İmparator Karl’ın bir sivil olarak yaşamasına izin verdi.

Filistin’de kurulan Yahudi hükümetinin kabinesi seçildi. Bu kabine, çeşitli hükümetlere mensup eğitimli Yahudilerden oluşuyor. Maliye Nazırı, ünlü Rothschild olarak anılıyor.

Ateşkesimizin bazı gizli maddeleri olduğuna dair söylentilerin aslı yoktur. Posta ve Telgraf Nezareti’ndeki İngiliz sansür komisyonu yalnızca Almanlar tarafından çekilen telgrafları denetlemektedir.

İstanbul’a gelen Fransız kuvvetleri Makriköy’e (Bakırköy) yerleşti. İngiliz askeri komutan, şehrimizdeki Almanların yarın kesinlikle İstanbul’u terk etmeleri gerektiğini, kalanların ise sivil kıyafetle dolaşmaları gerektiğini bildirdi.

Yahudi Milli Konseyi toplandı. Silah altındaki Yahudilerin terhisinin talep edilmesine ve Alman ile Avusturyalı Yahudilerin İstanbul’da kalmasına izin verilmesine karar verdi.

İtilaf Devletleri askeri taşıyan bir gemi, Rus limanlarına gitmek üzere Boğazlardan ayrıldı.

Amerika Başkanı Fransa’ya gidecek. Kendisine özel bir karşılama yapılacak.

Berlin sarayını ordu ve halk yağmaladı.

Güncel Haberler